Historia Smolna Wielkiego

Wieś Smolno Wielkie liczy około 700 lat. Pierwsze znane zapiski pochodzą z roku 1458, kiedy to niejaki Hans Sucko wspomina
o posiadłości Schmoellen, przejętej przez rodzinę von Schenckendorff. Rodzina ta była właścicielem miejscowych dóbr aż do roku 1817, kiedy to po kampanii napoleońskiej zmuszona została do opuszczenia swego majątku.


Rodzina ta pozostawiła po sobie murowany pałac w stylu anglikańskim (spalony i zniszczony w lutym 1945 roku).

Kościół neogotycki został wybudowany prawdopodobnie w 1854 roku (początkowo ewangelicki, po przybyciu osadników ze Wschodu- katolicki).

We wsi znajdowała się stacja kolejowa (otwarta w 1907 roku), sala ludowa, szkoła (dziś nieistniejąca). Ostatnim właścicielem miejscowego folwarku był rotmistrz Ernst von Einem.  
We wsi znajdowała się stacja kolejowa (otwarta w 1907 roku), sala ludowa, szkoła (dziś nieistniejąca). Ostatnim właścicielem miejscowego folwarku był rotmistrz Ernst von Einem.  


Na miejscowym cmentarzu można zobaczyć nieliczne groby dawnych mieszkańców tej wsi. Obok kościoła usytuowana jest zabytkowa krypta - dawny grobowiec rodzinny rodziny von Schenckendorff. W miejscowym kościele przy nawie bocznej znajduje się płyta dziękczynna, ufundowana przez Christopha von Schenckendorffa, głównego fundatora miejscowego kościoła ewangelickiego z roku 1680, a więc z okresu, kiedy jeszcze smoleńska świątynia był drewniana. Należy wspomnieć, że w miejscu murowanego kościoła był tu kościół drewniany i to on był zapewne zbudowany przez rodzinę Schenckendorff. W pierwszych latach powojennych w Smolnie Wielkim było Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej oraz wieczorowa Zasadnicza Szkoła Rolnicza. Sama wieś Smolno Wielkie, znana wcześniej jako Smólno wchodziła niegdyś w skład Wielkopolski, od początku należała jednak do państwa polskiego. Mieszkańcy zajmowali się uprawą roli, wytapianiem smoły, a także wypalaniem węgla drzewnego. Nieopodal wioski znajdowały się dwa wiatraki, był też młyn. Według starych kronik już w XIII wieku wieś należała do obszarnika niemieckiego. Przez szereg lat Smolno Wielkie należało jednak do Brandenburgii lub Sląska. Należy zakładać, że wieś od czasów księcia Rogatki (XIV wiek) aż do roku 1945 (z krótką przerwą związaną z epizodem Księstwa Poznańskiego w początkach XIX wieku) znajdowała się na skraju Brandenburgii, państwa polskiego lub Śląska. Po rozbiorach okazało się, że wieś znalazła się w granicach państwa pruskiego i nazywała się wtedy Gross Schmoelen. Niezaprzeczalnym faktem jest, że wieś uległa germanizacji i raczej wiadomo jest, że w wyniku masowej kolonizacji osiedliło się tu bardzo wielu Niemców. Nic nie jest nam wiadomo na temat przekazów historycznych świadczących o polskich mieszkańcach tej miejscowości w okresie od XVIII- XX wieku, chociaż istnieje jeden zapis z początku XX wieku, mówiący o tym, iż 29 lutego 1904 roku ponownie został wybrany sołtysem Smolna niejaki hrabia Koscielski.  


W okresie powstania Wielkopolskiego w Smolnie stacjonowały niemieckie oddziały pod dowództwem wspomnianego wcześniej rotmistrza von Einem. To jego oddziały (a zwłaszcza artyleria) odegrały główną rolę w walkach o Kargowę 11 lutego 1919 roku. Niestety potyczkę tę Polacy przegrali. Kolejny już raz Smolno Wielkie znalazło się w granicach państwa niemieckiego. Wieś wróciła do Polski dopiero w 1945 roku. Pierwszym powojennym sołtysem wsi Smolno Wielkie był Stanisław Fafuła. Kolejnymi sołtysami byli:

  • Jan Berezowski (do roku 1964),
  • Michał Zawadzki (1965 – 1978),
  • Helena Bajor (1978 – 1985),
  • Andrzej Wiszniewski (1985 – 1989),
  • Henryk Świstuń (1989 – 2003),
  • Halina Masłowska (2003 - 2015)...

Od 23.03.2015 r. sołtysem Smolna Wielkiego jest Grażyna Maćkowska.
Opracował: Józef Pławski...
Kreator stron internetowych - przetestuj